به گزارش پایگاه خبری قهستان نیوز قنوات در ایران قدمتی چند هزار ساله دارد و از دیر باز بدلیل اهمیت آن در تامین آسان، پایدار و ارزان آب شرب و غیر شرب شهروندان، روستائیان و بویژه کشاورزان و دامداران، مورد توجه بوده است و عدم وابستگی آن به حامل های انرژی و نیز آسیب زا نبودن قنوات برای سفره های زیرزمینی، محیط زیست و دشت ها و دور بودن از دست اندازی به ذخائر عمیق و در عین حال تاثر آن بر تولید و اقتصاد خانواده، اهمیت آنرا دوچندان نموده است.
این اهمیت البته سال هاست مورد توجه قرار گرفته و بر حفظ و احیای قنوات اهتمام و تاکید مردمی و دولتی وجود دارد.
در این راستا و برای حمایت از قنات ها، حفر چاه در مجاورت و محدوده قنوات ممنوع شده است و تاکید بر حفظ و احیای این منابع بومی و سنتی تامین آب می باشد.
حال چگونه است در قاینات که بهره مند و آشنای با هزاران قنات است و از ویژگی حفظ جمعیت و آبادانی روستایی برخوردار می باشد، اجازه داده می شود در بالا دست قناتی با قدمت بیش از یکصد سال و پوشش هزاران هکتار باغات و مزارع کشاورزی که اعتبار مادی و معنوی چند روستا را در بر می گیرد و نام آن از کرغند تا دوست آباد آوازه است، مجوز حفر و بهره برداری از دو چاه داده می شود و ضرر و زیان منجر به نابودی قنات “خدنگ” دیده نشود.
قنات “خدنگ” که مردم منطقه نوغاب پسکوه آنرا به خوبی می شناسند، قبل از نامهربانی و ظلمی که به آن روا داشته شد، سالانه چندین تن تولیدات باغی و زراعی شامل گندم، چغندر قند، انواع میوه و … را به بازار شهرستان و خارج شهرستان عرضه و نقش مهمی در معیشت و تولید روستائیان منطقه داشته است.
بررسی میدانی و بازدید های صورت گرفته در علت تعرض به حریم قنات خدنگ تعجب هر انسان منصفی را بر می انگیزد و به گفته عرب زاده یکی از مالکین قنات، کارشناسان منابع آب و دادگستری هم این تعرض را تایید کرده اند و ده ها برگ سند و مدرک معتبر و نظر کارشناسی در اینخصوص موجود است ولی چشم پوشی بر خشکیدن قنات و عدم پاسخ در احقاق حقوق مالکین خدنگ که هزاران اصله درخت مثمر و چندین هکتار زمین کشاورزی آنها در اثر حفر چاه و استخراج ماشینی آب از بین رفته است نیز جای تعجب دارد.
عرب زاده می گوید: با ارائه مدارک محکم و آراء قضایی از تمام مسئولین شهرستان ( فرماندار، امام جمعه، دادستان، منابع آب، جهاد کشاورزی و ... استمداد طلبیده است و مراجعاتی به دستگاه های مسئول در خراسان جنوبی و رضوی و تهران داشته ولی علی رغم روشن بودن تعرض و تخلف منجر به خشکیدن قنات، اقدام و پاسخ مناسبی را دریافت نکرده است.
قنات خدنگ همچنین در طول سالیان بهره برداری، میلیاردها ریال تسهیلات بلاعوض و مساعدت دولتی از طریق جهاد و منابع آب دریافت نموده و زیرساخت هایی به طول چندین کیلومتر شامل جدول کشی و لوله گذاری و ترمیم، لای روبی و بازسازی قنات انجام گرفته است که اکنون بلااستفاده و در حال تخریب می باشد در حالی که علی رغم حفر دوچاه در بالادست و حریم این قنات هنوز قنات خدنگ حیات خود را حفظ نموده است و رشته ای اندک از آب جاری است و در صورتی که حق قنات ادا شود، آب همچون سال های گذشته در آن جاری و آبادانی، اشتغال و تولید احیا خواهد شد.
